7.2.1.1 Tijdlijn van de evolutie van de mens

De mens als soort kent een verscheidenheid aan hominide voorlopers. Slechts enkele daarvan worden gerekend tot mogelijke voorlopers van de huidige Homo sapiens sapiens, maar voortgaand onderzoek toont telkens nieuwe gezichtspunten.

             

Fig. 1. Evolutie van Homo sapiens sapiens na de laatste gezamenlijke voorouder (LCA) ca. 7-5 miljoen (Ma) met enkele (vermoedelijke) hominide voorlopers.

Zo doet onderzoek in Georgië (Lordkipanidze et al., 2013) vermoeden dat Homo ergaster, Homo rudolfensis en Homo habilis vermoedelijk tot één en dezelfde soort behoren met slechts enkele individuele verschillen.

                  

Fig. 2. Evolutie van Homo sapiens sapiens vanaf de LCA en enkele (vermoedelijke) hominide voorlopers waarbij de drie aangegeven soorten wellicht behoren tot één en dezelfde soort (Lordkipanidze et al., 2013) 

Dat Homo erectus tot onze voorouders behoort, is zeer waarschijnlijk. Andere mogelijke vroege voorouder-hominiden behoren tot de Australopithecae en met als tentatieve vierde soort de Sahelanthropus tschadensis (Cela-Conde & Ayala, 2003). Voor zover nu bekend leefden deze hominiden vanaf de Last Common Ancestor (LCA) ca. 7-5 Ma. Het zoeken naar één mogelijke oorzaak of voorloper van de mens is een frustrerende bezigheid gebleken en dat geldt ook voor de speurtocht naar de oorsprong van één van de vele veranderingen die hebben plaatsgevonden. De conclusie is vooralsnog dat er op enig moment in de evolutie nog geen Homo sapiens bestond en op een later moment wel. Hoewel de meest serieuze kandidaat als voorloper van de huidige mens Homo erectus lijkt te zijn, valt niet te ontkennen dat het menselijke verleden een enorm aantal kleinere en grotere transities herbergt. Al deze verschillende veranderingen hebben in meerdere of mindere mate bijgedragen tot de ontwikkeling van wat nu Homo sapiens sapiens wordt genoemd (Foley, 2016).

      

Fig. 3: Vrouwelijke Homo erectus, reconstructie door John Gurche,
gebaseerd op ER 3733 (Smithsonian Institute, 2019) en reconstructie van de zogenoemde Whitehawk woman, ca. 5.000 jaar geleden in Sussex

Meer weten? Zie Evolutionair historisch kader